Wanneer Ben Je Alcoholist?

Wanneer ben je alcoholist? Je spreekt van een alcoholgebruiksstoornis wanneer je de controle verliest over je drinken, blijft drinken ondanks schade, en er tekenen zijn van tolerantie of ontwenningsverschijnselen. Herken je meerdere signalen of klachten, doe dan een korte zelftest en bekijk veilige eerste stappen richting behandeling.

Vraag je je af waar de grens ligt tussen ‘normaal drinken’ en een alcoholprobleem?

Artsen spreken van een alcoholgebruiksstoornis wanneer je controle verliest over je drinkgedrag, blijft drinken ondanks negatieve gevolgen en tekenen vertoont van tolerantie of ontwenningsklachten. Het drinkadvies is helder: drink geen alcohol of in ieder geval niet meer dan één glas per dag (Gezondheidsraad via Alcoholinfo).

In dit artikel lees je de belangrijkste signalen, een korte zelfcheck en wat je vandaag veilig kunt doen als je denkt dat alcohol een probleem wordt.

Snelle Stappen

Behandeling bij alcoholverslaving
Symptomen van te veel alcohol drinken
Hoe stoppen met drinken
Hulp bij verslaving

Wat Betekent Het om Alcoholist te Zijn

Wanneer je alcoholist bent, heb je de controle over je drinkgedrag verloren. Alcohol bepaalt je stemming, plannen en zelfs je dagelijks functioneren.
Je weet dat het drinken schade veroorzaakt – maar stoppen lukt niet meer.

Professionals gebruiken de term alcoholgebruiksstoornis wanneer iemand:

• herhaaldelijk meer drinkt dan gepland
• mislukte stoppogingen heeft
• veel tijd besteedt aan drinken of herstellen
• sterk verlangt naar alcohol (craving)
• blijft drinken ondanks schade aan gezondheid, werk of relaties
• ontwenningsverschijnselen krijgt bij stoppen

Hoe meer van deze kenmerken je herkent, hoe groter de kans dat er sprake is van afhankelijkheid. Wil je de kenmerken verder uitdiepen, lees dan ook kenmerken van alcoholverslaving.

Herken de Signalen Van Alcoholisme

Een alcoholprobleem ontwikkelt zich geleidelijk. Deze rode vlaggen wijzen erop dat drinken de overhand begint te nemen:

• Je drinkt vaker of meer dan je van plan was
• Je belooft minder te drinken, maar het lukt niet
• Je denkt vaak aan alcohol of kijkt uit naar het volgende moment om te drinken
• Je hebt alcohol nodig om te ontspannen of te slapen
• Je krijgt ontwenningsverschijnselen zoals trillen, zweten, onrust of slapeloosheid
• Je tolerantie stijgt: je hebt meer nodig voor hetzelfde effect
• Werk, relaties of gezondheid lijden onder je gebruik

Eén signaal hoeft nog geen verslaving te betekenen. Zie je meerdere patronen terug of houden ze wekenlang aan? Dan is het verstandig om professionele hulp te zoeken. Meer uitleg vind je in symptomen van te veel alcohol drinken.

Zelfcheck Alcoholgebruik

Gebruik deze korte screening als eerste indicatie. Het vervangt geen diagnose.

Vraag 1: Hoe vaak drink je een alcoholisch drankje?
Vraag 2: Hoeveel glazen drink je op een typische dag?
Vraag 3: Hoe vaak drink je zes of meer glazen in één keer?

Beantwoord je één of meer vragen met “regelmatig” of “vaak”? Doe de volledige zelftest of overleg met je huisarts. Wil je weten hoe je kunt beginnen met minderen, lees dan hoe stoppen met drinken.

Tip: een standaardglas bevat ongeveer 10 gram alcohol (ca. 12 ml) – ongeveer 250 ml pils, 100 ml wijn of 35 ml sterke drank (Trimbos).

Fysieke Afhankelijkheid en Ontwenningsklachten

Wanneer je lichaam gewend raakt aan alcohol, kan stoppen moeilijk of zelfs gevaarlijk zijn.
Veelvoorkomende klachten bij stoppen zijn trillen, angst, zweten, misselijkheid, slapeloosheid en hartkloppingen.

Heb je eerder last gehad van hevige ontwenningsverschijnselen, hallucinaties of toevallen? Stop dan niet abrupt. Dat kan medisch riskant zijn. Bel je huisarts voor een veilige detox of laat je begeleiden in een gespecialiseerde kliniek zoals Liberty Home.

Wanneer is er Sprake van een Alcoholverslaving

Je kunt spreken van een verslaving wanneer:

• je drinkt om je goed te voelen of om ontwenningsklachten te vermijden
• je controle verliest over het stoppen of minderen
• je blijft drinken ondanks duidelijke schade
• je alcoholgebruik een vast onderdeel van je leven is geworden

Als richtinggevend kader in Nederland geldt: overmatig drinken is meer dan 21 glazen per week voor mannen en meer dan 14 voor vrouwen. Zwaar drinken is minstens één keer per week zes (mannen) of vier (vrouwen) glazen op één dag (CBS-definities) en worden ook gebruikt in de publieke gezondheidsoverzichten (VZinfo/RIVM).
Deze grenzen zijn signalen – geen diagnose – maar ze helpen inschatten wanneer drinken te veel wordt.

In België hanteert het Vlaams Expertisecentrum VAD.be vergelijkbare richtlijnen en campagnes rond verantwoord drinken.

Psychische en Lichamelijke Gevolgen

Drinken tast lichaam en geest aan, ook bij matige hoeveelheden. Denk aan:

• vermoeidheid, slaapproblemen en concentratieverlies
• angst, somberheid en prikkelbaarheid
• leveraandoeningen (vette lever, hepatitis, cirrose)
• verhoogde bloeddruk en hartproblemen
• geheugenstoornissen of hersenschade door vitamine B1-tekort

Meer achtergrond over effecten op de hersenen vind je bij NPO Kennis (longread) en Trimbos (cijfers en uitleg). Wil je weten wat er mis kan gaan bij acute overconsumptie, lees dan wat is alcoholvergiftiging.

Ook in België benadrukt het Vlaams Instituut Gezond Leven de gezondheidsrisico’s van regelmatig drinken en stimuleert het campagnes zoals Tournée Minérale.

Definitie Alcoholist

Een alcoholist is iemand met een alcoholgebruiksstoornis: aanhoudend drinken met controleverlies, blijven drinken ondanks schade, en tolerantie of ontwenningsklachten. Dit is een klinische beoordeling; drempelwaarden zijn richtinggevend, geen diagnose.

Wanneer ben je een zware drinker

In Nederland geldt: zwaar drinken is minstens één keer per week 6 glazen op één dag voor mannen of 4 voor vrouwen. Overmatig drinken is >21 glazen per week (mannen) of >14 (vrouwen) CBS-definitie. In Vlaanderen sluit VAD aan met soortgelijke richtlijnen en campagnes rond verantwoord drinken.

Functionerende Alcoholist

Niet iedereen met een alcoholprobleem valt direct op.
Een functionerende alcoholist heeft vaak nog een baan, gezin en sociale contacten, maar drinkt structureel te veel en verbergt dit. Je gebruikt alcohol om stress te dempen of emoties te reguleren. Van buiten lijkt alles normaal, maar zonder alcohol voel je onrust of spanning.

Herken je dit bij iemand? Lees dan ook leven met een alcoholist.

Hulp Zoeken: Wat Kun je Doen

Een eerste stap is praten met je huisarts. Die kan beoordelen welke vorm van hulp past bij jouw situatie en verwijzen naar een verslavingskliniek.

Behandeltrajecten richten zich meestal op:

• medische begeleiding tijdens detox
• psychologische behandeling (individueel of in groep)
• inzicht in triggers en onderliggende oorzaken
• nazorg en terugvalpreventie

Lees meer over onze hulp bij verslaving of ontdek wat je kunt verwachten van een behandeling bij alcoholverslaving.

Stigma en Schaamte Doorbreken

Veel mensen wachten jaren voordat ze hulp zoeken, uit schaamte of angst voor oordeel. Toch is alcoholisme geen teken van zwakte, het is een erkende aandoening die goed behandelbaar is. Door eerlijk te zijn tegenover jezelf en open te praten, zet je de belangrijkste stap naar herstel.

Belangrijk

De informatie op deze pagina is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen medisch advies. Heb je zorgen over je alcoholgebruik? Neem contact op met je huisarts of een erkende verslavingsinstelling.

Referenties en betrouwbare bronnen

• VAD.be – Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs
• Gezond Leven – Vlaams Instituut Gezond Leven
• Drinkadvies Gezondheidsraad (samengevat voor publiek) – Alcoholinfo/Expertisecentrum
• Trimbos – cijfers en definities, o.a. overmatig en zwaar drinken
• Trimbos – standaardglas en drinkadvies uitgelegd
• CBS – definities en cijfers over overmatig en zwaar drinken
• VZinfo/RIVM – volksgezondheidsinformatie, regionale cijfers en definities
• NPO Kennis – effecten van alcohol op de hersenen

Auteur: Redactie Liberty Home