Bipolaire stoornis: signalen en hulp zoeken

GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG

Bipolaire stoornis: signalen, onderzoek en hulp in België

Lees welke signalen u kunt bespreken en hoe u passende hulp vindt.

Wat is een bipolaire stoornis?

Bij een bipolaire stoornis zijn er duidelijk herkenbare periodes waarin stemming, energie en activiteit veranderen. Iemand kan manie of hypomanie ervaren. Veel mensen hebben ook depressieve periodes. Voor een beoordeling kijkt een hulpverlener naar het verloop in de tijd. Hoe lang hield een verandering aan? Hoe anders voelde die periode dan gewoonlijk? Wat merkte u thuis of op het werk? Met zulke voorbeelden kan een hulpverlener gerichter doorvragen.

Hoe kunnen manie en hypomanie eruitzien?

Iemand kan zich opvallend energiek, geprikkeld of zelfverzekerd voelen, minder slaap nodig hebben, sneller praten of verschillende projecten tegelijk starten. Uitgaven of andere beslissingen kunnen impulsiever worden. Bij hypomanie kan iemand het gevoel hebben meer gedaan te krijgen en pas achteraf merken hoe ongewoon het gedrag was. Een manie heeft ernstigere gevolgen voor het dagelijks functioneren. Vertel de hulpverlener welke veranderingen anderen opmerkten en wat de gevolgen waren voor werk, relaties of geldzaken.

Hoe kan een depressieve periode eruitzien?

Een depressieve periode kan samengaan met aanhoudende somberheid, minder interesse, vermoeidheid en veranderingen in slaap, eetlust of concentratie. Sommige mensen zoeken eerst hulp voor een periode van somberheid. Eerdere periodes met opvallend veel energie komen dan soms pas tijdens een later gesprek ter sprake. Vertel over beide soorten veranderingen en vermeld ook tijden waarin u veel minder sliep en zich toch energiek voelde. Het verloop helpt een hulpverlener verschillende verklaringen te overwegen.

Wat onderzoekt een hulpverlener?

De hulpverlener brengt samen met u veranderingen in stemming, slaap, gedrag en dagelijkse activiteiten in kaart. Er kan ook gevraagd worden naar psychische klachten in de familie, eerder ontvangen zorg, medicatie, middelengebruik en lichamelijke gezondheid. Soms zijn er meerdere gesprekken nodig. Als u iemand vertrouwt die een verandering van dichtbij meemaakte, kunt u die persoon vragen wat hem of haar toen opviel. Neem eventueel verslagen of behandelplannen mee, zodat de hulpverlener weet wat al besproken of onderzocht is.

Hoe bereidt u het eerste gesprek voor?

Maak een korte tijdlijn met data bij benadering. Noteer hoeveel u doorgaans slaapt, wanneer dat anders werd en wat er toen met uw energie en activiteiten gebeurde. Denk aan zaken als impulsieve uitgaven, afspraken die u oversloeg of opmerkingen van mensen die u goed kennen. Schrijf ook op welke medicijnen u gebruikt en of uw alcohol- of drugsgebruik veranderde. Begin het gesprek met de verandering die u het meest bezighoudt en vraag welke informatie nog nodig is.

Welke vragen stelt u over behandeling en opvolging?

Een psychiater kan bespreken welke behandeling passend is. Die kan bijvoorbeeld medicatie, psychologische begeleiding en regelmatige opvolging omvatten. Vraag welk doel elke stap heeft, hoe de hulpverlener mogelijke bijwerkingen opvolgt en wie uw aanspreekpunt wordt. Vraag ook wat u kunt doen als uw slaap of gedrag opnieuw duidelijk verandert. Een plan met concrete signalen en contactgegevens kan helpen om te weten wie u moet bellen. Bespreek veranderingen in medicatie met de arts die ze voorschrijft.

Hoe bespreekt u middelengebruik of zorg in het buitenland?

Vertel het aan uw behandelaar als u ook vragen hebt over alcohol of andere middelen. Vraag wie de afstemming van psychiatrische zorg en verslavingszorg opneemt en hoe de begeleiding doorgaat tussen afspraken. Overweegt u zorg in Kaapstad? Vraag uw huidige behandelaar eerst of reizen en een verblijf in deze fase passend zijn. Bespreek ook toegang tot eventuele medicatie en hoe de opvolging na terugkeer wordt geregeld. Via onze pagina over geestelijke gezondheidszorg vindt u informatie over een mogelijke intake bij Liberty Home.

Wanneer is snel hulp nodig?

Zoek snel medische hulp als iemands gedrag sterk verandert, iemand ernstig verward raakt of de dagelijkse zelfzorg plots moeilijk wordt. Bel bij onmiddellijk gevaar 112. Beschrijf aan de hulpverlener wat u concreet hebt gemerkt, wanneer het begon en wie al betrokken is bij de zorg. Als er een bereikbaarheids- of signaleringsplan is, houd dat bij de hand. Vraag wie de volgende stap coördineert en met wie u contact opneemt als de situatie verandert.

Kunnen stemmingswisselingen op zichzelf een diagnose bepalen?

Voor een diagnose telt het hele verloop. De aard en duur van klachten, veranderingen tegenover het gebruikelijke gedrag en de invloed op werk, relaties en zelfzorg spelen allemaal een rol. Een dagboek kan helpen om een gesprek voor te bereiden. De zorgverlener bespreekt hoe uw waarnemingen passen bij de rest van uw gezondheid en situatie. Vraag aan het einde van het gesprek wat u best bijhoudt voor de volgende afspraak.

Waar zoek je hulp in België?

Neem contact op met je huisarts om veranderingen in stemming, slaap en gedrag te bespreken. Vraag of een doorverwijzing naar een psychiater of centrum voor geestelijke gezondheidszorg passend is. Buiten de consultatie-uren kan je voor dringende medische vragen terecht bij de lokale huisartsenwachtpost. Breng bij een volgende consultatie je tijdlijn mee en bespreek wie de verdere opvolging opneemt. Als je iemand helpt, vraag vooraf welke informatie die persoon zelf wil delen. Lees ook de informatie over bipolaire stoornis van de NHS.

Scroll naar boven